• Elena

Mentale gezondheid: omgaan met spanning en stress

Vanwege de omstandigheden rondom corona lopen veel mensen op hun tandvlees. Veel mensen geven aan een hoger stressniveau te hebben, een kort lontje te hebben of zelfs depressieve gevoelens te ervaren. Het aantal burn-outs is binnen een jaar bijna verviervoudigd en door de opeenstapeling van slecht nieuws kan het voor velen voelen alsof het einde van de tunnel nog lang niet in zicht is.


De mens is een gewoontedier en ons brein houdt dan ook van structuur en voorspelbaarheid. Dat geeft ons houvast en het zorgt voor een gevoel van veiligheid. Als die structuur wegvalt kan dit zorgen voor een gevoel van onveiligheid en onzekerheid en dat lijdt tot piekeren en een verhoogde spanningsboog: we kunnen ons moeilijker ontspannen.

Als deze situatie lang duurt, zoals het afgelopen jaar, dan kan het zijn dat je oerbrein blijft hangen in de stress-stand waarin je lichaam meer cortisol en adrenaline produceert alsof het denkt dat het in een levensbedreigende situatie zit. Deze reactie is nuttig in een acute gevaarlijke situatie, maar niet als het dagelijks leven je elke dag stress oplevert, want dat blijf je hangen in een 'vecht, vlucht of bevries reactie' die geen nut meer heeft, maar wel je energie opbrandt.


Weet jij hoe je omgaat met stress? Ga je vluchten, als in: ontkennen, afzwakken of doen alsof alles ok is? Of is jouw eerste reactie vechten: boosheid, moeilijk kunnen accepteren wat er is, snel geïrriteerd zijn of proberen een schuldige aan te wijzen? Het kan ook zijn dat je meer neigt naar de 'bevries' reactie en dat je je verdoofd, lusteloos of gelaten voelt. Misschien kom je nergens meer toe, verstijft je lichaam en weet je niet hoe je moet reageren. Zijn er misschien ervaringen of gebeurtenissen in het verleden geweest die ervoor zorgen dat je niet goed tegen spanning kan, of steeds door dezelfde dingen getriggerd wordt?

Als je bovenstaande signalen herkent, maar nog niet goed weet wat nou eigenlijk de oorzaak is, kan het waardevol zijn om hier eens samen met een coach naar te kijken.




De eerste stap naar verbetering is bewustwording: erkennen dat je stress hebt en (hardop) toegeven dat het niet zo goed met je gaat. Stap twee is de keuze maken om verandering in de situatie te brengen. Ook al kun je de omstandigheden niet veranderen, je hebt wel de keuze in hoe je erop reageert. Stap 3 is een plan van aanpak maken. Wat heb je nodig om uit deze situatie te stappen? Ga bijvoorbeeld in gesprek met iemand, soms kan praten over wat er speelt al helderheid geven. Als je in je hoofd blijft piekeren en je gedachten in cirkeltjes rondgaan, kan een probleem soms steeds groter en onoverkomelijker worden dan het echt is. Zoek iemand in je omgeving op die je in vertrouwen kan nemen, of kies ervoor om in gesprek te gaan met een professional, zodat je jouw verhaal in alle rust kunt doen en evt om advies kunt vragen in het maken van je plan van aanpak.


Daarnaast kan het waardevol zijn om de tijd te nemen om contact te maken met je lichaam. Door een bodyscan, (yin) yoga of een massage zak je met je aandacht van je hoofd naar je lijf. Dit zorgt ervoor dat je de gedachtestroom onderbreekt en je afstemt op wat je lichaam je vertelt. Deze signalen kunnen je helpen om inzicht te krijgen in hoe het met je gaat en wat je nodig hebt. Voelt je lichaam slap, zwaar, gespannen, rusteloos, koud of warm? Voelt het symmetrisch of juist niet? Is je ademhaling snel, langzaam, diep of oppervlakkig? Allemaal dingen waar je op zou kunnen letten als je de aandacht bij je lichaam brengt. Neem de tijd om te voelen in plaats van te denken, probeer op te merken hoe je je voelt in plaats van denken hoe je je zou moeten voelen. Probeer te registreren wat er is zonder er een label van goed of fout aan te hangen.


Als laatste zou ik willen aanraden om zo veel mogelijk structuur in je dagen aan te brengen. We hebben met zijn allen te lijden onder het wegvallen van onze sociale en sportieve uitjes en de werkomstandigheden zijn voor veel mensen ook anders dan anders, dus kijk waar je wel structuur kan aanbrengen.

Neem de tijd om al je bezigheden met volle aandacht uit te voeren, of het nou het maken van je ontbijt is of het opmaken van je bed, probeer om niet alvast in gedachten bezig te zijn met wat je daarna moet doen.

Ook al werk je thuis, of werk je op het moment niet, sta elke dag op dezelfde tijd op en ga elke avond op dezelfde tijd naar bed. Probeer een half uur voor het slapen niet meer op beeldschermen te turen, maar neem de tijd om een rustig avondritueel uit te voeren. Een paar voorbeelden: steek een kaarsje aan, vernevel kalmerende essentiële oliën, mediteer, doe een ademhalingsoefening, lees een boek, doe wat yogahoudingen die je kalmeren, of neem een douche en smeer je uitgebreid in met bodylotion. Pik twee of drie rustgevende bezigheden en creëer je eigen ritueel voor het naar bed gaan. Zo bereid je je lichaam en geest voor op de nachtrust en zal je merken dat de kwaliteit ervan verbetert. Constructief rusten is een van de belangrijkste pijlers van zelfzorg en helpt je overdag alle uitdagingen beter aan te kunnen.


Merk je dat je klachten verergeren, zoals: slecht slapen, angst, geen zin in eten of juist emotie eten, jezelf niet meer uit bed kunnen slepen of geen toekomst meer zien? Blijf hoe dan ook in contact met anderen die je kunnen helpen, of bel je huisarts en vraag om hulp. Het is absoluut geen zwakheid en ook geen falen als je er niet alleen uitkomt. Hulp vragen is soms het moedigste wat je kan doen.


Take care and stay healthy!


28 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven